Hoeveel aanbetaling vraag je als zzp'er of vakman?

Gebruikelijke percentages per soort klus, termijnen en hoe je annulering afspreekt.

Een aanbetaling is een deel van de prijs dat de klant vooraf betaalt, voordat je begint. Voor jou is het zekerheid: je loopt minder risico als je materiaal inkoopt, iets op maat maakt of een datum vrijhoudt die je niet meer aan een ander kunt verkopen. Voor de klant is het een bevestiging dat de afspraak doorgaat. Maar hoeveel vraag je, en wanneer is het eigenlijk niet nodig?

Waarom een aanbetaling vragen?

Er zijn drie goede redenen:

• Je maakt kosten voordat je begint. Denk aan kozijnen op maat, tegels, een keukenwerkblad of een voorraad verf. Haakt de klant af, dan zit jij met het materiaal.
• Je legt een datum vast. Een fotograaf, DJ of cateraar kan elke zaterdag maar één keer verkopen. Wie annuleert, kost je die dag.
• Je wilt weten of de klant serieus is. Een klant die betaalt, komt zijn afspraak na. Een aanbetaling filtert twijfelaars.

Hoeveel is gebruikelijk?

Er is geen vast percentage dat voor iedereen geldt. In de praktijk zie je deze richtlijnen:

• 10 tot 30% voor klussen waar je weinig materiaal vooraf inkoopt, zoals schilderwerk of stucwerk.
• 30 tot 50% voor maatwerk en grote materiaalkosten, zoals kozijnen, keukens of een badkamer.
• 25 tot 50% om een datum vast te leggen bij evenementen, zoals een fotograaf, DJ of catering.
• Geen aanbetaling bij kleine klussen die je in één keer afrondt, of bij vaste klanten die altijd netjes betalen.

Een handige vuistregel: vraag minstens genoeg om de kosten te dekken die je maakt voordat de klant iets heeft gezien.

Let op bij consumenten

Bij de verkoop van producten aan consumenten mag je in Nederland in de regel niet verplichten dat meer dan de helft van de prijs vooraf wordt betaald. Voor diensten en aanneming van werk kunnen andere regels gelden, en in België gelden eigen regels. Blijf je onder de helft, dan zit je bijna altijd goed. Wil je zeker zijn voor jouw situatie, vraag het dan na bij een jurist of je brancheorganisatie.

Betalen in termijnen

Bij grotere klussen, zoals een verbouwing, werkt een aanbetaling alleen vaak niet. Dan spreek je termijnen af die passen bij de voortgang, bijvoorbeeld:

• 30% bij opdracht;
• 40% als het ruwe werk klaar is;
• 30% bij oplevering.

Koppel elke termijn aan een duidelijk moment dat je allebei kunt zien. Zo voorkom je discussie over of een termijn al verschuldigd is. Geef bij elke betaling een kwitantie, met daarop wat er nog openstaat.

Zet het in je offerte

Een aanbetaling die niet op de offerte staat, is een verrassing voor de klant. Vermeld daarom:

• het percentage of bedrag van de aanbetaling;
• wanneer die betaald moet worden, bijvoorbeeld bij akkoord;
• het restbedrag en wanneer dat betaald moet worden;
• wat er gebeurt met de aanbetaling als de klant annuleert.

In Presupuestado vul je het percentage in en rekent de offerte zelf de aanbetaling en het restbedrag uit. Lees ook hoe je een complete offerte maakt.

Annulering: wat gebeurt er met de aanbetaling?

Dit is het punt waar de meeste discussies ontstaan. Spreek het daarom vooraf af. Veel ondernemers houden een aanbetaling geheel of gedeeltelijk in als de klant kort van tevoren annuleert, en betalen terug als er nog geen kosten zijn gemaakt. Wat redelijk is, hangt af van de kosten die je al hebt gemaakt en van wat je hebt afgesproken. Zet het zwart op wit, en wees eerlijk: een klant die zich oneerlijk behandeld voelt, vertelt dat verder.

Geef altijd een kwitantie

Ontvang je de aanbetaling, geef dan een kwitantie met het nummer van de offerte, het ontvangen bedrag en het restbedrag. Dan hebben jij en de klant hetzelfde overzicht. Bij een overboeking staat de betaling ook op het bankafschrift, maar bij contante betaling is de kwitantie het enige bewijs. Hoe je die maakt, lees je in de gids kwitantie maken.

Als de klant niet wil aanbetalen

Sommige klanten twijfelen. Leg dan uit waarom je erom vraagt: je koopt materiaal speciaal voor hen in of houdt een datum vrij. Bied eventueel een lager percentage aan, of laat het materiaal rechtstreeks door de klant betalen bij de leverancier. Weigert de klant elke vorm van aanbetaling bij een grote klus met maatwerk, dan is dat een signaal om goed over na te denken.

Maak hem gratis →

Veelgestelde vragen